Devrem bilgi merkezi
Asker Sözlüğü
Askerlikte duyacağın terimleri ve resmî kavramları A’dan Z’ye sade açıklamalarıyla öğren.
Terimleri keşfet65 temel terim
A’dan Z’ye
Askerlik terimleri ve anlamları
Resmî tanımlar ile kışlada kullanılan gündelik ifadeler birbirinden ayrılmıştır.- Acemi
- Temel askerlik eğitimine yeni başlayan er veya erbaş için kullanılan ifadedir. Acemilik dönemi, birliğe ve statüye göre planlanan temel eğitim sürecini anlatır. #
- Acemi birliğiGündelik kullanım
- Temel askerlik eğitiminin yürütüldüğü birlik için kullanılan yaygın addır. #
- Amiral
- Deniz Kuvvetlerinde tuğamiral ile oramiral arasındaki üst komuta rütbeleri için kullanılan genel addır. #
- Askerlik çağı
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik yükümlülüğünün yaş bakımından değerlendirildiği dönemdir. Kişisel durum için resmî kayıt esas alınır. #
- Askerlik durum belgesi
- Kişinin askerlik yükümlülüğü bakımından güncel durumunu gösteren barkodlu resmî belgedir. #
- Astsubay
- Astsubay astçavuştan astsubay kıdemli başçavuşa uzanan rütbe grubundaki profesyonel askerî personeldir. #
- Bakaya
- Sevke tabi olduğu hâlde mazereti olmaksızın sevk işlemini yaptırmayan veya birliğine süresinde katılmayan yükümlünün durumudur. #
- Bedelli askerlik
- Kanunda belirlenen bedelin ödenmesi ve öngörülen temel eğitimin tamamlanmasıyla yerine getirilen askerlik hizmetidir. #
- Bot
- Askerî kıyafetin parçası olan koruyucu ayakkabıdır. Verilen malzemenin kullanımı birlik talimatlarına tabidir. #
- Bölük
- Genellikle birden fazla takımdan oluşan birlik seviyesidir. Personel ve alt birlik sayısı görev yapısına göre değişebilir. #
- Celp
- Yükümlülerin belirli dönemlerde silahaltına alınmak üzere çağrılmasını ve ilgili dönemi ifade eder. #
- Çarşı izni
- Birlik komutanlığınca uygun görülen zaman ve şartlarda kışla dışına çıkmaya imkân veren izindir. Her birlik ve dönem için aynı şekilde uygulanmayabilir. #
- DağıtımGündelik kullanım
- Temel eğitimden sonra personelin görev yapacağı birlik veya yere ayrılmasını anlatan yaygın ifadedir. #
- DevreGündelik kullanım
- Yakın tarihlerde silahaltına alınan ya da aynı dönemde askerlik yapan kişiler birbirine devre diyebilir. Resmî bir statü veya rütbe değildir. #
- Dolap düzeniGündelik kullanım
- Kişisel eşya ve kıyafetlerin birlikçe belirlenen biçimde yerleştirilmesini anlatır. Standartlar birliğe göre değişebilir. #
- Dövizle askerlik
- Yurt dışında bulunan ve kanundaki şartları sağlayan yükümlüler için öngörülen dövizle askerlik uygulamasıdır. #
- Er
- İhtiyaçları devlet tarafından karşılanan, rütbesiz asker kişidir. Er için ayrı bir rütbe işareti bulunmaz. #
- Er statüsünde temel askerlik
- 7179 sayılı Kanun kapsamında erbaş ve erlerin temel hizmet süresi altı aydır. Kişisel statü sınıflandırma sonucuyla kesinleşir. #
- Erteleme (tecil)
- Kanunda belirtilen şartların bulunması hâlinde askerlik hizmetinin ileri bir tarihe bırakılmasıdır. Tecil sözcüğü gündelik kullanımda erteleme anlamında kullanılır. #
- General
- Kara ve Hava Kuvvetlerinde tuğgeneral ile orgeneral arasındaki üst komuta rütbeleri için kullanılan genel addır. #
- Hizmet tercihi
- Yoklama sonrasında e-Devlet Askerliğim hizmetinden veya askerlik şubesinden yapılabilen askerlik hizmet türü tercihidir. Nihai sınıflandırma TSK ihtiyacı gözetilerek yapılır. #
- İçtima
- Personelin sayım, bilgilendirme veya görev düzeni için belirlenen yerde toplanmasıdır. Zamanı ve uygulanışı birlik düzenine göre değişir. #
- İkinci altı ay hizmet
- Erbaş ve erlerin ilk altı aylık hizmetten sonra istekli olmaları ve uygun görülmeleri hâlinde ücretli olarak devam edebildiği dönemdir. #
- KamuflajGündelik kullanım
- Gündelik dilde askerî görev kıyafeti için kullanılan addır; kıyafet türü görev ve kuvvete göre değişebilir. #
- Kantin
- Kışla içinde izin verilen temel ihtiyaçların satıldığı bölümdür. Ürün ve çalışma saatleri birliğe göre değişebilir. #
- Karargâh
- Bir komutanlığın yönetim, planlama ve koordinasyon faaliyetlerinin yürütüldüğü teşkilat veya merkezdir. #
- KaravanaGündelik kullanım
- Askerler arasında yemek veya yemek dağıtımı için kullanılan geleneksel bir ifadedir. #
- Katılış tarihi
- Yükümlünün sevk edildiği birliğe teslim olması gereken tarihtir. Sevk tarihi ve yol süresiyle birlikte resmî belgeden kontrol edilmelidir. #
- Koğuş
- Kışlada personelin toplu olarak kaldığı yatakhane bölümüdür. Düzeni birlik içi talimatlarla belirlenir. #
- Manga
- Birlik yapısındaki küçük temel ekiplerden biridir. Mevcudu ve kuruluşu göreve göre değişebilir. #
- MıntıkaGündelik kullanım
- Kışlada belirli bir alanı veya o alanın temizlik ve düzen sorumluluğunu anlatmak için kullanılır. #
- Nöbet
- Belirlenen yer, süre ve talimatlar çerçevesinde yürütülen koruma, gözetleme veya hizmet görevidir. #
- Rütbe
- Askerî personelin hiyerarşideki konumunu gösteren unvandır. Yetki ve sorumluluk yalnız rütbeye değil, görevlendirme ve kadroya da bağlıdır. #
- Sabah içtimasıGündelik kullanım
- Günün başlangıcında sayım, görev dağılımı veya bilgilendirme amacıyla yapılan toplanmadır. #
- Sağlık muayenesi
- Yoklama sürecinde askerliğe elverişlilik yönünden yapılan resmî sağlık değerlendirmesidir. Sonuç yetkili sağlık süreçlerine göre belirlenir. #
- Sevk
- Sınıflandırılan yükümlünün belirlenen tarihte eğitim merkezi veya birliğine gönderilmesine ilişkin resmî süreçtir. #
- Sevk belgesi
- Kimlik, statü, tertip edilen birlik, katılış tarihi ile yol ve iaşe bilgilerini içeren resmî belgedir. Birliğe katılışta barkodlu belgenin çıktısı gerekir. #
- Sınıf
- Piyade, muhabere veya ikmal gibi hizmet ve uzmanlık alanlarını ifade eder. Sınıflandırma sonucunda yükümlünün sınıfı belirlenebilir. #
- Sınıflandırma
- Yükümlünün statü, sınıf, branş ve birlik bilgilerinin mevzuat ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı doğrultusunda belirlenmesi işlemidir. #
- Sözleşmeli askerlik
- Profesyonel personelin ilgili sözleşme ve personel mevzuatı kapsamında görev yapmasıdır; zorunlu askerlik hizmet türü değildir. #
- Sözleşmeli er
- Belirli süreli sözleşmeyle erbaş veya er kadrolarında görev yapan profesyonel personeldir; yükümlü er statüsüyle aynı değildir. #
- SülüsGündelik kullanım
- Sevk belgesi için halk arasında kullanılan eski ve yaygın addır. Güncel resmî hizmetlerde “sevk belgesi” ifadesi kullanılır. #
- ŞafakGündelik kullanım
- Terhise kalan gün sayısını anlatan yaygın kışla ifadesidir. Resmî bir süre veya belge adı değildir. #
- Tabur
- Genellikle birden fazla bölükten oluşan askerî birlik seviyesidir. Gerçek teşkilat sınıf ve göreve göre farklılaşabilir. #
- Tekmil
- Askerî usule uygun biçimde kimlik, görev veya mevcut durum hakkında kısa bilgi sunma şeklidir. #
- Terhis
- Askerlik hizmetinin mevzuata uygun biçimde tamamlanarak asker kişinin birlikle ilişiğinin kesilmesidir. #
- TertipGündelik kullanım
- Askerler arasında aynı celp veya hizmet dönemini anlatmak için kullanılabilir. Resmî işlemlerde güncel celp, sevk ve sınıflandırma bilgileri esas alınır. #
- Usta birliğiGündelik kullanım
- Temel eğitimden sonra asıl görevin sürdürüldüğü hizmet birliği için kullanılan yaygın addır. #
- Uzman erbaş
- İlgili mevzuat kapsamında uzman onbaşı veya uzman çavuş olarak istihdam edilen profesyonel askerî personeldir. #
- Yat içtimasıGündelik kullanım
- Gece istirahati öncesinde personel mevcudu ve düzeni için yapılan toplanmadır. #
- Yedek astsubay
- Sınıflandırma sonucu yedek astsubay statüsüne ayrılan yükümlünün askerlik hizmeti statüsüdür. #
- Yedek subay
- Sınıflandırma sonucu yedek subay statüsüne ayrılan yükümlünün askerlik hizmeti statüsüdür. Seçim yalnız mezuniyet tercihine dayanmaz; ihtiyaç ve mevzuat birlikte uygulanır. #
- Yoklama
- Yükümlünün kimlik, öğrenim, meslek ve sağlık bilgilerinin değerlendirilerek askerliğe elverişlilik işlemlerinin yürütüldüğü aşamadır. #
- Yol ve iaşe bedeli
- Sevk yolculuğu için mesafe ve resmî esaslara göre belirlenen yol ücreti ile günlük iaşe karşılığıdır; sevk belgesinde ilgili bilgiler yer alır. #
Kaynak ve kapsam